PKB regionalny w Polsce — które województwo jest najbogatsze?

PKB per capita według województw

Polska jest jednym z najbardziej zróżnicowanych regionalnie krajów Unii Europejskiej. Mazowieckie generuje PKB per capita na poziomie ok. 230% średniej krajowej — to jeden z najwyższych współczynników w całej UE. Na przeciwległym biegunie plasuje się podkarpackie i świętokrzyskie z PKB per capita poniżej 60% średniej.

Skąd ta przepaść? Warszawa skupia siedziby główne korporacji, sektor finansowy, administrację centralną i większość polskiego rynku usług dla biznesu. PKB metropolii jest "przypisany" do województwa mazowieckiego, nawet jeśli fizycznie wytwarza je kapitał i pracownicy z całego kraju.

Ranking województw — PKB ogółem (2022)

Mazowieckie — ok. 24% PKB Polski. Warszawa + aglomeracja + spółki matki
Śląskie — ok. 12%. Przemysł ciężki, motoryzacja, górnictwo (malejący udział)
Wielkopolskie — ok. 9%. Zróżnicowana gospodarka, sektor rolno-spożywczy
Dolnośląskie — ok. 8%. KGHM, motoryzacja (VW, Toyota), usługi BPO
Małopolskie — ok. 8%. Kraków jako centrum usług ICT i BPO

Pięć największych województw wytwarza ok. 61% polskiego PKB przy 57% populacji. Koncentracja jest wysoka, ale nieco niżej niż w krajach jak Francja (Ile-de-France ~31% PKB).

PKB per capita — dysproporcje

W przeliczeniu na mieszkańca różnice są jeszcze wyraźniejsze:

Mazowieckie: ~120 tys. zł rocznie (2022)
Dolnośląskie: ~72 tys. zł
Śląskie: ~68 tys. zł
Podkarpackie: ~45 tys. zł
Świętokrzyskie: ~44 tys. zł

Stosunek najzamożniejszego do najbiedniejszego województwa wynosi ok. 2,7:1. Dla porównania w Niemczech różnica między Hamburgiem a Mecklenburgiem-Vorpommern to ok. 3,5:1, we Francji między Ile-de-France a Korsyką ok. 2:1.

Czy Polska się "spłaszcza"?

Od 2004 roku obserwujemy umiarkowaną konwergencję regionalną — województwa wschodnie rosną szybciej niż Mazowsze. Kluczowe czynniki:

Fundusze UE — infrastruktura drogowa i kolejowa na wschodzie
Praca zdalna — od 2020 roku firmy IT zatrudniają pracowników w Rzeszowie, Lublinie, Białymstoku bez konieczności przeprowadzki
SSE i inwestycje — Podkarpacie przyciąga przemysł lotniczy (Aviation Valley), Lublin — centra BPO

Mimo to pełna konwergencja może potrwać kilka dekad. GUS prognozuje, że przy obecnym tempie wzrostu podkarpackie osiągnie 75% średniej krajowej ok. 2040 roku.

Metropolitalne vs nie-metropolitalne

Bardziej adekwatny podział niż "województwo" to miasto vs otoczenie. PKB per capita Warszawy wynosi ok. 200-220% krajowej średniej. Ale już powiaty wokół Warszawy (grodzisk, piaseczno) są na poziomie 90-100% — bliżej średniej niż stolicy. W mazowieckim jest ~50 powiatów ze słabymi wskaźnikami poza aglomeracją.

Podobny efekt widać w Krakowie, Wrocławiu, Poznaniu i Trójmieście — każde z nich "ciągnie w górę" PKB per capita swojego województwa, maskując biedniejące peryferium.

Wartość dodana brutto a PKB regionalny

GUS publikuje zarówno PKB regionalny jak i Wartość Dodaną Brutto (WDB) w podziale na sekcje PKD. WDB pozwala porównać strukturę gospodarki — udział usług, przemysłu i rolnictwa w każdym regionie. Małopolskie ma wysoki udział ICT, śląskie — przemysłu, a warmińsko-mazurskie — rolnictwa i turystyki.

→ Eksploruj dane: PKB regionalny według województw

Powiązane datasety

PKB kwartalny (ogólnopolski) — ogólnokrajowe dane kwartalne, baza dla wskaźników regionalnych
Wartość dodana brutto — PKB od strony produkcji, podział na sektory
Stopa bezrobocia — regionalne rynki pracy silnie korelują z PKB per capita
Ludność Polski — baza do obliczenia PKB per capita z danych GUS